Jak podaje Ukrinform, świadczą o tym dane z badania przeprowadzonego przez Rating Group wśród ukraińskich uchodźców w Polsce na temat życia za granicą  .

„8% jest gotowych wrócić w najbliższej przyszłości, 43% po wojnie. 26% nie planuje powrotu, a 23% nie potrafi udzielić jednoznacznej odpowiedzi” – czytamy w raporcie.

Kluczowym warunkiem, który ułatwi powrót, jest bezpieczeństwo i stabilizacja na Ukrainie – wskazało na to 71% respondentów.

Rozwój gospodarczy jest ważny dla 36%, perspektywy zatrudnienia – 26%, brak wewnętrznych konfliktów językowych, religijnych i innych – 21%. Rozwój infrastruktury społecznej i możliwość wpływania na zmiany społeczne wymieniło po 12%, udział w odbudowie kraju i pogorszenie warunków życia za granicą – po 11%.

„Badanie przeprowadzone wśród ukraińskich uchodźców mieszkających w Polsce wskazuje na dość wysoki poziom integracji językowej” – zauważyli socjologowie.

60% respondentów posługuje się językiem polskim na poziomie średnio zaawansowanym lub zaawansowanym, 26% na poziomie podstawowym, a 12% na poziomie początkującym. Tylko 2% respondentów w ogóle nie zna języka polskiego.

57% respondentów jest zadowolonych ze swojego poziomu adaptacji społecznej, 37% jest niezadowolonych.

Jednocześnie życie za granicą wiąże się z szeregiem problemów. Najczęstszym zmartwieniem uchodźców jest negatywny wpływ mediów – wskazało tak 45%.

Problemy ze zdrowiem psychicznym zgłosiło 29%, utrudniony dostęp do wysokiej jakości usług medycznych – 28%, ogólne problemy zdrowotne – 24%, brak możliwości samorealizacji – 23%. Niewystarczająca adaptacja społeczna, brak czasu wolnego i trudności mieszkaniowe – 22%, a bezpieczeństwo fizyczne – 21%.

Na duże obciążenie pracą i brak pieniędzy wskazało po 19% osób, na trudności ze znalezieniem pracy lub utratę znaczenia zawodu – 17%, na utratę lub zniszczenie mieszkania na skutek wojny – 14%, na trudności z wyborem przyszłego zawodu – 12%.

Badanie wykazało, że kwestia dobrego samopoczucia psychicznego nadal pozostaje ważna.

26% respondentów często lub bardzo często doświadczało nadmiernego lęku lub paniki, z którymi nie potrafiło sobie poradzić. Kolejne 31% doświadczało takich stanów czasami, a 40% rzadko lub nigdy.

Według badania, stosunek samych ukraińskich uchodźców do miejscowej ludności jest w większości neutralny (44%) lub ciepły (50%). Uchodźcy postrzegają stosunek Polaków do nich bardziej wstrzemięźliwie: 30% określa go jako ciepły, 46% jako neutralny, a 22% jako zimny.

45% respondentów deklaruje, że ich najbliższe grono znajomych składa się głównie z Ukraińców, 34% respondentów deklaruje, że w swoim gronie znajomych ma zarówno Ukraińców, jak i osoby miejscowe. Tylko 8% respondentów deklaruje, że komunikuje się głównie z Polakami, a 13% stwierdziło, że nie ma w ogóle grona znajomych.

W ciągu ostatnich 12 miesięcy 31% ukraińskich uchodźców objętych badaniem doświadczyło dyskryminacji ze względu na pochodzenie narodowe lub etniczne, a 22% doświadczyło uprzedzeń ze względu na używanie języka ukraińskiego.

6% respondentów zgłosiło negatywny stosunek do siebie ze względu na znajomość języka rosyjskiego, 5% ze względu na wiek, a 3% ze względu na płeć. Jednocześnie prawie połowa respondentów (49%) nie doświadczyła dyskryminacji z przyczyn wymienionych w badaniu.

Ukraińscy uchodźcy najlepiej oceniają dostępność wysokiej jakości zajęć rekreacyjnych w Polsce: 57% wystawia oceny pozytywne, 10% oceny negatywne.

Możliwość komfortowego życia oceniana jest jako dobra przez 41%, a jako zła przez 14%. Dostępność edukacji przedszkolnej i szkolnej oceniana jest pozytywnie przez 39%, negatywnie przez 5%, ale 37% nie potrafiło jej ocenić.

Możliwości założenia własnej działalności gospodarczej otrzymały 29% pozytywnych i 13% negatywnych ocen, podczas gdy 32% było niezdecydowanych.

29% ankietowanych ocenia perspektywy sukcesu pozytywnie, 20% negatywnie. 28% ocenia dostępność szkolnictwa wyższego dobrze, a 9% - źle, ale 40% nie potrafiło odpowiedzieć na to pytanie.

W ocenie ochrony praw i wolności opinie pozytywne i negatywne są niemal jednakowe – 27% wobec 28%. Podobny obraz obserwuje się w przypadku pracy o odpowiednim poziomie wynagrodzenia – 26% ocen pozytywnych wobec 27% negatywnych.

Dostępność wysokiej jakości leków została oceniona jako dobra przez 26%, zła przez 32%, a wynajem mieszkań jako dobry przez odpowiednio 25% i 28%. Wsparcie społeczne zostało ocenione jako dobre przez 20%, złe przez 29%, a 27% nie ma na ten temat wyrobionego zdania.

Kupno własnego domu pozostaje najtrudniejszą sprawą: tylko 16% respondentów ocenia jego dostępność pozytywnie, podczas gdy 44% ocenia ją negatywnie.

44% respondentów chciałoby zamieszkać za granicą na stałe, 43% nie. Spośród tych, którzy chcą zamieszkać za granicą, 40% wybrało Polskę, 17% – inny kraj europejski, 6% – kraj poza Europą. Jednocześnie 37% nie potrafiło wskazać konkretnego kraju.

Najbardziej pożądaną pomocą, mającą na celu ułatwienie życia w Polsce, było uzyskanie obywatelstwa polskiego – 35%.

Kursy języka polskiego są potrzebne 17% respondentów, nostryfikacja ukraińskich dyplomów – 16%, wsparcie finansowe – 14%, pomoc w adaptacji społecznej – 13%, dostęp do opieki medycznej – 12%, pomoc psychologiczna – 11%. Pomoc w znalezieniu zatrudnienia – 9% respondentów, bezpłatna edukacja i pomoc w znalezieniu mieszkania – po 6%.

34% uchodźców, łącznie z tymi, którzy już złożyli wniosek, rozważa możliwość uzyskania obywatelstwa polskiego. 46% nie planuje tego, a kolejne 20% jest niezdecydowanych.

73% ukraińskich uchodźców pracuje w Polsce, z czego 87% pracuje bezpośrednio w Polsce.

„Sytuacja finansowa ukraińskich uchodźców w ciągu ostatniego roku częściej poprawiała się niż pogarszała. 36% odnotowało pozytywne zmiany, 20% negatywne, a kolejne 41% nie odnotowało żadnych zmian. Respondenci są nieco bardziej optymistycznie nastawieni do przyszłości: 38% spodziewa się poprawy w ciągu najbliższego roku, 12% spodziewa się pogorszenia, a 31% spodziewa się, że sytuacja pozostanie bez zmian. Kolejne 20% nie było w stanie przewidzieć swojej sytuacji finansowej” – zauważają socjologowie.

Spośród zatrudnionych 87% pracuje w Polsce, 4% na Ukrainie, a 5% w kilku krajach.

81% uchodźców wynajmuje mieszkania, jedynie 7% jest właścicielami własnego lokum. 3% ma mieszkanie zapewnione przez pracodawcę, 2% mieszka u polskich rodzin lub ukraińskich przyjaciół i znajomych, a 1% korzysta z mieszkań socjalnych.

Rating Group to jedna z największych instytucji badawczych na Ukrainie, działająca na rynku od 2008 roku. Firma jest zarejestrowana na Ukrainie i posiada bogate doświadczenie w prowadzeniu badań socjologicznych na Ukrainie i za granicą. W skład grupy wchodzą: Grupa Socjologiczna Rating, laboratorium badawcze Rating Lab, platforma Rating Online oraz Centrum Rating CATI.

Jak podaje Ukrinform, Ministerstwo Polityki Społecznej, Rodziny i Jedności  pracuje nad inicjatywą ambasadorów powrotu  – wolontariuszy, którzy pomogą Ukraińcom za granicą dowiedzieć się o życiu i możliwościach w konkretnych ukraińskich społecznościach.

Zdjęcie: Jeremy Bishop na Unsplash