Rosyjski Związek Dziennikarzy wykluczony z Międzynarodowej Federacji

Jak donosi Ukrinform, prezes Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy Serhij Tomilenko poinformował o tym na Facebooku i opublikował zdjęcie delegacji NUJU na kongresie, w skład której wchodzą dziennikarze z Kijowa, Mariupola, Słowiańska i Odessy, w koszulkach z hasłem „Stop Rosji. Ratujmy dziennikarzy”.

Według niego, Rosyjski Związek Dziennikarzy został wykluczony z Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy decyzją Kongresu IFJ, który zatwierdził rekomendację komisji odwoławczej, organu rozpatrującego kwestie kontrowersyjne zgodnie ze statutem federacji.

Decyzja zapadła na 32 Kongresie IFJ, który odbywa się w Paryżu w dniach 4-7 maja i jest poświęcony setnej rocznicy powstania federacji.

Decyzja kongresu była ostatnim etapem procesu, który trwał od pierwszych miesięcy wojny Rosji z Ukrainą na pełną skalę.

Rosyjska organizacja utraciła członkostwo po odrzuceniu apelacji, w związku z oskarżeniami o współpracę z państwem i działalność na okupowanych terytoriach Ukrainy, zauważył Tomilenko.

Procedura wydalenia, jak wyjaśnił w komentarzu dla NUJU były wieloletni prezes IFJ i honorowy skarbnik Jim Bumela, miała charakter formalny, ale jednocześnie orientacyjny. Do tego momentu członkostwo rosyjskiej organizacji pozostawało zawieszone – w praktyce „zamrożone” po decyzji komitetu wykonawczego IFJ z 2023 roku.

„Komisja odwoławcza zarekomendowała wydalenie, kongres zatwierdził tę decyzję. Związek Dziennikarzy Rosji nie jest już członkiem IFJ” – zauważył Bumela.

Podkreślił, że strona rosyjska nie skorzystała z przepisowej procedury odwoławczej: pomimo możliwości stawienia się i przedstawienia swojego stanowiska, przedstawiciele SJR nie stawili się na kongresie i nie złożyli odpowiednio sporządzonego odwołania. Pismo wysłane dzień wcześniej zawierało ogólne wyjaśnienia, ale nie stanowiło odwołania w istocie.

„Komisja nie miała innego wyboru” – dodał Bumela, podkreślając, że decyzja została podjęta wyłącznie w ramach przepisów ustawowych.

W Szwecji wykluczenie SJR uznano za fundamentalne dla utrzymania standardów federacji. Przewodnicząca Szwedzkiego Związku Dziennikarzy, Ulrika Hüllert, stwierdziła, że ​​IFJ nie może zrzeszać organizacji ściśle powiązanych z państwem.

„Nie możemy mieć w IFJ organizacji tak ściśle powiązanych z państwem” – powiedziała, podkreślając, że decyzja kongresu nie wywołała dyskusji.

Według Hüllerta pozwoli to federacji skupić się na kluczowych obszarach – ochronie wolności słowa, etyce zawodowej i wspieraniu dziennikarzy, szczególnie w czasie wojny. „To była słuszna decyzja i jestem z niej naprawdę dumny” – dodał Hüllert.

NUJU nazwało tę decyzję „jedyną możliwą i długo oczekiwaną”, podkreślając, że kampania na rzecz wykluczenia SJR rozpoczęła się 28 lutego 2022 roku – tuż po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Federację Rosyjską. Wówczas ukraińscy dziennikarze publicznie zaapelowali do społeczności międzynarodowej o zdystansowanie się od rosyjskich struktur propagandowych.

W październiku 2022 roku NUJU, wspólnie z Niezależnym Związkiem Zawodowym Mediów Ukrainy, wystosowało oficjalny protest do władz Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy (MFJ). Kluczowym argumentem było utworzenie własnych oddziałów SJR na tymczasowo okupowanych terytoriach ukraińskich w obwodach donieckim, ługańskim, chersońskim i zaporoskim. Strona ukraińska uznała to za naruszenie prawa międzynarodowego i ingerencję w działalność legalnych organizacji dziennikarskich.

Jak przypomniał Tomilenko, wcześniej oświadczył: „Podczas gdy my ratujemy dziennikarzy zmuszonych do ucieczki z terytoriów okupowanych i stref frontowych, Związek Dziennikarzy Rosji jest w rzeczywistości narzędziem wojny i okupacji”.

NUJU podkreśla, że ​​od czasu zawieszenia członkostwa w NUJU w lutym 2023 r. nie zaszły żadne zmiany, które mogłyby stanowić podstawę do rewizji decyzji: Rosja nie zaprzestała agresji, nie potępiła zbrodni wojennych i nie zdystansowała się od udziału w agresywnych strukturach medialnych.

W tym czasie, według NUJU, zginęło co najmniej 149 ukraińskich i zagranicznych pracowników mediów, 28 dziennikarzy pozostaje w niewoli, a setki redakcji zostały zniszczone lub schwytane – i to właśnie w takich warunkach NUJU zbudował swoje struktury.

NUJU podkreślił, że decyzja kongresu wynika z fundamentalnych zasad federacji. „Solidarność jest możliwa tylko z tymi, którzy szanują ludzkie życie, etykę zawodową i wolność słowa” – oświadczył związek. „To, co w Rosji nazywa się dziennikarstwem, to przemysł nienawiści, który służy wojnie”.

Jak donosił Ukrinform, podczas przemówienia na Kongresie Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy w Paryżu, Tomilenko powiedział, że solidarność dziennikarska przestaje być abstrakcyjnym słowem, a staje się bardzo konkretną infrastrukturą wsparcia.