Zakończono prace poszukiwawcze we wsi Ugli w obwodzie rówieńskim – nie odnaleziono na razie zbiorowej mogiły Polaków i Ukraińców

Poinformował o tym korespondenta Ukrinformu dyrektor ośrodka poszukiwawczo-pomnikowego Dola Światosław Szeremeta.

„Zakończyliśmy badania, teraz trwa zagospodarowanie terenu. Nie odnaleziono żadnej zbiorowej mogiły” – zauważył Szeremeta.

Według Szeremety, przebadano teren starego cmentarza i teren wokół niego – o łącznej powierzchni ponad 1 tys. m². Odkryto tylko jeden nietypowy pochówek, ale na razie nie sposób określić, z jakiego okresu pochodzi, wymaga to dalszych badań.

Szeremeta podkreślił, że teren, na którym prowadzono wykopaliska, wskazano jedynie jako potencjalne miejsce pochówku, ponieważ nie ma świadków tamtych wydarzeń, informacje o nich znane są jedynie z legend przekazywanych przez dziadków i pradziadków w rodzinach mieszkańców wsi i tych rodzin, które obecnie mieszkają w Polsce.

„Nie ma naocznych świadków, wszyscy wiedzą tylko z legend – rodziny znają je od rodziców, dziadków i pradziadków. Nie ma ani jednej osoby, która byłaby świadkiem tych wydarzeń. Jest tylko jedna, pani Maria, która miała wówczas dwa lata. Jest ona uważana za uczestniczkę tamtych wydarzeń, która przeżyła, ale z oczywistych względów wie o tym również z opowieści innych osób” – mówi kierownik ośrodka pamięci i poszukiwań Dola.

Szeremeta zaznaczył, że jego zdaniem inicjatorzy poszukiwań chcą zebrać dodatkowe informacje, aby zidentyfikować inne potencjalne miejsca, w których może znajdować się zbiorowy grób w Ugli.

„Ale na razie nie wiemy nic o takich miejscach i dlatego jest za wcześnie, aby teraz o tym mówić. Jeśli pojawią się dodatkowe informacje, to oczywiście będzie można kontynuować poszukiwania. Na razie informujemy: na terenie, który według wspomnień i zeznań rodzin potencjalnie był brany pod uwagę jako miejsce zbiorowego grobu osób zmarłych w maju 1943 roku, nie odkryto takiego grobu” – podkreślił Szeremeta.

Przypomniał, że ekspedycją kierowali specjaliści z Centrum Poszukiwań i Pamięci w Doli we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym (RP).

Jak poinformował Instytut Pamięci Narodowej, zleceniodawcą prac poszukiwawczych jest ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, a wniosek o możliwość przeprowadzenia takich prac we wsi Brzydki został złożony przez prezeskę Polsko-Ukraińskiego Towarzystwa Pojednania – Karolinę Romanowską.

Pod koniec 2025 roku prezydenci Ukrainy i Polski Wołodymyr Zełenski i Karol Nawrotski osiągnęli porozumienia w sprawie wzmocnienia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych. Jednocześnie od ponad roku działa w tej sprawie międzyrządowa polsko-ukraińska grupa robocza. Na podstawie wyników jej działań, w 2025 roku przeprowadzono poszukiwania i ekshumacje zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce.

Wieś Ugli, położona na terenie gminy miejskiej Sarny w powiecie sarneńskim obwodu rówieńskiego, w latach 20 i 30 XX wieku należała do gminy Stepan w powiecie kostopolskim województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej, gdzie wówczas gęsto zamieszkiwali przedstawiciele polskiej grupy etnicznej.

12 maja 1943 roku podczas zbrojnego ataku zginęła część mieszkańców wsi, zarówno Polaków, jak i Ukraińców.

Jak donosił Ukrinform, 23 marca 2026 roku rozpoczęły się prace poszukiwawcze we wsi Ugli w gminie miejskiej Sarny w obwodzie rówieńskim, w miejscu prawdopodobnego pochówku mieszkańców wsi – Ukraińców i Polaków, którzy zginęli w czasie II wojny światowej.